Het lijkt erop dat tegenwoordig steeds meer modellen de felbegeerde supermodelstatus bereiken. Met contracten ter waarde van miljoenen dollars, wereldwijde campagnes en lucratieve endorsements zijn hun gezichten ver buiten de modewereld bekend. Toch waren er al lang vóórdat moderne modellenbureaus het modellenwerk professionaliseerden pioniers wier invloed een hele industrie vormde. Dat roept een vraag op die tot op de dag van vandaag fel wordt bediscussieerd: wie was het eerste supermodel ter wereld — het model wiens imago niet alleen een tijdperk bepaalde, maar het begrip van modellenwerk blijvend veranderde?
De term “supermodel” dook voor het eerst op in 1943, maar sindsdien hebben verschillende modellen aanspraak gemaakt op die titel. Elk van hen staat symbool voor een keerpunt in de geschiedenis van mode, marketing en de samenwerking tussen modellen en modellenbureaus. Of het nu ging om revolutionaire looks, een ongeëvenaarde uitstraling of baanbrekende carrières, deze vrouwen stelden nieuwe normen en effenden het pad voor generaties modellen die volgden.
Gia Carangi wordt door velen beschouwd als het eerste moderne supermodel. Haar markante, donkere uiterlijk brak met de heersende schoonheidsidealen van die tijd en had een blijvende invloed op het modellenwerk. Eind jaren zeventig werd ze ontdekt en onder contract genomen door een toonaangevend modellenbureau. In korte tijd groeide Gia uit tot een van de meest gevraagde modellen, werkte ze samen met topfotografen en domineerde ze de belangrijkste modetijdschriften. Haar snelle opkomst liet zien welke macht één model kan hebben wanneer modellenbureaus, media en modehuizen samenwerken. Tragisch genoeg eindigde haar carrière veel te vroeg, maar haar invloed op het modellenwerk blijft onbetwist.
Jean Shrimpton belichaamde daarentegen de geest van de Swinging Sixties. Met grote ogen, een iconische pruillip en een look die conventies doorbrak, werd zij gevierd als “The Face” van haar tijd. Ze behoorde tot de best betaalde modellen ter wereld en bewees dat een model veel meer kan zijn dan alleen een catwalkgezicht. Velen beschouwen haar als het eerste echte supermodel, omdat zij mode, popcultuur en media op unieke wijze samenbracht. Zelfs latere iconen van het modellenwerk noemden Jean Shrimpton een beslissende invloed.
Janice Dickinson bracht een geheel eigen perspectief in het debat. Ze beweerde niet alleen een van de eerste supermodellen te zijn geweest, maar zelfs de term zelf te hebben bedacht. Hoe dan ook staat vast dat haar carrière uitzonderlijk was. Met tientallen Vogue-covers, campagnes voor luxemerken en samenwerkingen met de grootste namen in de industrie liet ze zien hoe krachtig een model kan worden door de juiste positionering bij modellenbureaus. Janice belichaamde een nieuw zelfvertrouwen in het modellenwerk dat tot op de dag van vandaag doorwerkt.
Lisa Fonssagrives wordt door veel modehistorici beschouwd als het eerste supermodel in klassieke zin. In de jaren veertig en vijftig was zij het best betaalde model van haar tijd en werkte zij samen met vrijwel alle belangrijke fotografen. Hoewel de term “supermodel” tijdens haar leven nauwelijks werd gebruikt, voldeed haar carrière precies aan wat we daar vandaag onder verstaan: internationale aanwezigheid, veelzijdigheid en een onderscheidende stijl die decennialang het modebeeld bepaalde. Voor velen vormt zij de schakel tussen vroeg modellenwerk en de moderne wereld van modellenbureaus.
Ook Dorian Leigh mag in deze lijst niet ontbreken. Zij was een echt supermodel nog voordat het woord bestond. Met talloze tijdschriftcovers en een carrière die werd begeleid door toonaangevende modellenbureaus zette zij nieuwe standaarden voor professionaliteit en duurzaamheid in het modellenwerk. Haar succes toonde voor het eerst aan dat modellen zelf tot merken kunnen uitgroeien — een concept dat tegenwoordig centraal staat in het werk van moderne modellenbureaus.
Of het nu gaat om Gia Carangi, Jean Shrimpton, Janice Dickinson, Lisa Fonssagrives of Dorian Leigh — elk van deze vrouwen heeft het modellenwerk op haar eigen manier gerevolutioneerd. Wie uiteindelijk het eerste supermodel ter wereld was, blijft een kwestie van mening. Zeker is echter dat zonder deze iconische modellen en de vroege structuren van modellenbureaus de huidige wereldwijde modellenindustrie niet zou bestaan in de vorm die we nu kennen.
